De tram naar Sente
Ooit al gehoord dat iets achterhaald wordt door de tijd?
Precies zo verging het de tram naar Sente. Maar dat hadden ze zelf toch wel gezocht. Luister maar naar het lijdensverhaal van onze tram. Je zult je oren niet geloven, zoveel bureaucratie.
Het begon al in 1897. Op zich was dat al vrij laat want de tram van Eeklo naar Watervliet was toen al 8 jaar actief. Maar kom we moesten toch een keer beginnen.
Tram Eeklo - Watervliet in Bentille
Op de gemeenteraad van Sente werd in 1897 voor het eerst gesproken over een voorstel om de tramlijn van Brugge via Strobrugge door te trekken naar Sint-Laureins. Ook Aardenburg en Sint-Kruis zouden erbij betrokken worden. Destijds sprongen ze met hun geld echter niet verder dan hun stok lang was en er werden prioriteiten gesteld. En in 1897 stond het ontwerp voor de verbetering van de Eerstestraat hoger op de agenda. De tram werd verschoven naar een volgende zitting, als er weer geld in kas zou zijn.
De Eerstestraat in 1956, nooit voor een grapje verlegen
We moesten 4 jaar wachten want pas in 1901 werd er een studie aangevraagd bij de Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen voor het aanleggen en uitbaten van een buurtspoorweg van Strobrugge via Aardenburg, Sint-Kruis en Sint-Laureins naar Balgerhoeke waar die zou kunnen aansluiten op de trein naar Gent en Brugge.
Spoorwegstation Balgerhoeke
Twee jaar later – man, de molens maalden hier langzaam – bracht het Sents College van Burgemeester en Schepenen op de gemeenteraad van mei 1903 verslag uit van een vergadering die ze gehad hebben met hun collega’s van Eeklo over nog maar eens een ontwerp van een tramlijn naar Sente. Om dit ontwerp nauwkeurig te kunnen bestuderen en om de tussenkomst van elke gemeente bij de aanleg van de lijn te bepalen, werd er een studiecommissie opgericht die bestond uit 2 leden van iedere gemeente.
We waren weer vertrokken!
Het begon vlot te lopen. Minder dan een jaar later, in februari 1904 werd op de gemeenteraad door de burgemeester van Aardenburg verslag uitgebracht van de vorderingen die gemaakt waren in de studie van het traject aan Hollandse zijde. Pas op, we zaten nog altijd in de studieronde hé. De gemeenteraad, een beetje jaloers dat ze er in Holland wel vaart achter zetten, besliste om bij hun senator aan te dringen om toestemming te krijgen om gronden te kunnen aankopen langs de steenweg Sint-Laureins – Balgerhoeke voor het traject langs Vlaamse zijde.
Midden 1904 kwam er een nieuwe wending in de zaak: Aardenburg en Sint-Kruis zouden uit de boot vallen. Het traject zou nu eerder via Sint-Margriete naar Oostburg lopen.
Ondertussen zaten we al in 1910. In februari van dat jaar kwam er groot nieuws. De tramlijn Eeklo – Oostburg werd voorgesteld. Het was de snelste verbinding tussen Eeklo, handelsstad van het Meetjesland en Oostburg, de grootste marktplaats uit de streek. Balgerhoeke met zijn haven, Sint-Laureins met vlas- en graanhandel en Sint-Margriete met de landbouw uit de polders zouden de tussenstations worden. De gemeenteraad duidde een commissie aan, onder leiding van burgemeester De Meulemeester, om het project te onderzoeken en contacten te leggen met de hogere overheid.
Burgemeester De Meulemeester in zijn jonge jaren
Meer bepaald werd beslist dat “Aangezien een buurtspoorweg van Eeklo naar Oostburg via Sint-Laureins goede diensten zou bewijzen aan de plaatsen die hij doorloopt en voordelig zou kunnen geëxploiteerd worden, zal men de Nationale Maatschappij der Spoorwegen vragen de aanleg van die spoorweg te bestuderen. Tevens zal men de regering verzoeken een gedeelte van het kapitaal in te schrijven voor het leggen en ingebruiksstelling van die buurtspoorweg.”
Achter de schermen werd ondertussen duchtig (?) voortgewerkt.
In 1911 was er dan plots het gerucht dat een groep kapitalisten hun eigen spoorlijn zouden willen aanleggen. Dat traject zou dan van Oostburg langs de Appelstraat over Sint-Kruis en Sint-Laureins naar Balgerhoeke lopen. Ja maar hela, hoe zat het nu? Het groepje kapitalisten haaste zicht echter om te zeggen dat dit maar een plan B was. Het hoofdplan bleef nog altijd Eeklo – Sint-Laureins – Sint-Margriete – Oostburg. Pas als dat er niet zou komen zou plan B in werking treden. Allé, iedereen weer gerust.
In 1913 was er weer een hapering. De Nationale Maatschappij der Spoorwegen stelde voor om te besparen op het ontwerp en het traject te laten lopen langs Eeklo Kleemhoek – want daar lag al de lijn naar Watervliet – in plaats van langs Balgerhoeke. Het gemeentebestuur van Sint-Laureins hield echter vast aan haar oorspronkelijk plan. Altijd maar weer discussies die de zaak niet vooruithielpen.
Spoorwegovergang in de Boelare - Links loopt het tramspoor naar Watervliet
Nog in juli 1913 was er melding dat een afgevaardigde van de buurtspoorwegen “eerlang” ter plaatse zou komen om alle bezwaren en opmerkingen over het project te onderzoeken.
Hij kreeg er de kans niet toe. In 1914 breekt de eerste wereldoorlog uit en alles werd in de diepvries gestoken. 17 jaar palaveren; resultaat 0.
En kijk, het was nog niet gedaan. Na de oorlog en na de heropbouw van de verwoestingen kwam de buurtspoorweg Eeklo – Balgerhoeke – Sint-Laureins – Sint-Margriete – Oostburg in 1921 weer ter sprake op de gemeenteraad van juli 1921. De wonderen waren de wereld nog niet uit. De raadsleden van Sint-Laureins waren nog altijd van mening dat deze tramlijn van het hoogste belang is voor de gemeente. De procedures waren echter nog altijd dezelfde: er werd nog maar eens een commissie aangesteld die de boel moest onderzoeken. Maar zelfs met het aanstellen van een modern studiebureau ging het niet vooruit. Integendeel! Ze modderden wat aan tot 1940 – je leest het goed – en dan kwam de Nationale Maatschappij der Buurtspoorwegen tot de conclusie dat ze “na grondig onderzoek afziet van de aanleg van de spoorlijn naar Sint-Laureins daar er een autobusdienst opgestart is die aansluit op de spoorweg in Balgerhoeke en deze volledig voorziet op de bestaande spoorweg van Maldegem naar Eeklo.”
