Nog geen echte geschiedenisles vandaag, wel het voorspel ervan. We leggen uit hoe we onze Sentse scheervlucht aanpakken: met modder aan de voeten, humor in de pen en liefde voor ons verleden. De échte reis begint volgende week.

De Sentse turfstekers moesten toch ergens eten en slapen, dus daar verschenen de eerste nederzettingen. Maar die turfstekers mochten niet leven als heidenen hé. Dus kwamen de abdijen zich moeien.

In 1375 gaan we een geweldige storm op onze kop krijgen, maar dat wisten we nog niet. We snuisteren even rond in onze splinternieuwe dorpen. We beginnen met onze oudste dorpen: Watervliet, Sint-Nicolaas-in-Vaerne en Roeselare.

We snuisteren nog altijd rond in onze splinternieuwe dorpen. Deze week gaan we op bezoek in de jongste parochie: Sint-Laureins. Maar voor je ’t weet zitten we midden in de storm.

We zitten nog altijd midden in de storm van 1375. Deze week zien we of Sint-Nicolaas, Elmare en Watervliet de overstroming overleefd hebben of niet. En als je denkt dat je alles gehad hebt, krijgen we in 1404 de Elisabethsvloed over onze kop.

De storm was gaan liggen. We moesten eerst herstellen en daarna stilletjes opnieuw beginnen. Deze week nemen we jullie mee naar Sint-Jan (met Bentille) en Sint-Laureins. Hoe kwamen zij de verwoestingen te boven?

Toen het, na de storm, helemaal gedaan leek met Sint-Nicolaas-in-Vaerne en Elmare, kwam er onverwacht toch nieuw leven in de streek: Waterland-Oudeman. Daarvoor hadden we Hiëronymus Lauwerijn nodig.

Het protestantisme steekt de kop op. En als het over godsdienst gaat, komt er meestal boel van. Eerst krijgen we een beeldenstorm en daarna een echte oorlog, die liefst 80 jaar zal gaan duren. En Sente ligt aan het front!

De Tachtigjarige Oorlog duurde, hoe kun je het raden, 80 jaar en dat is lang. We zitten er dus nog altijd volop in. Zouden Sint-Laureins en Sint-Margriete de oorlog overleefd hebben? Dat kom je deze week te weten.

1648: de Vrede van Münster trekt een dikke streep onder de Tachtigjarige Oorlog. We piepen al eens vooruit naar de volgende periode waar we Spanjaarden, Oostenrijkers, Fransen en Hollanders op bezoek krijgen.

We zitten nog altijd in de periode tussen de Tachtigjarige Oorlog (1648) en de Belgische Opstand (1830). Deze week nemen we Sint-Laureins onder de loep. Fransen, Oostenrijkers en Hollanders losten elkaar af.

Zou den Oudeman het alleen verder kunnen bolwerken? Waterlandkerkje was immers verloren. Ja hoor, Waterland-Oudeman groeide uit tot een klein katholiek bolwerk net over de grens met Staats-Vlaanderen.

Na de opvoering van De Stomme van Portici brak de Belgische Opstand uit. Dat was in Brussel, maar onze streek zou niet achterblijven. Voor we het goed en wel beseften zaten we er weeral middenin.

De scheiding tussen Holland en België wordt definitief. Tijd om de gietijzeren grenspalen te zetten. En nee, die kaarsrechte grens tussen Sint-Laureins en Sint-Margriete dateert niet van toen.

Het Godshuis wordt gebouwd, voor de Leemweg moet je tol betalen, midden in het dorp vinden we zelfs een beluik, zeg maar een citeetje en de Klappersbrug is het boerenparlement van het dorp. Ja, dit is het Sente van de 19de eeuw.

In Waterland-Oudeman kenden we de Roste Muis en Watervliet zette in de 19de eeuw belangrijke stappen vooruit: nieuwe wegen, het Leopoldkanaal, een fanfare en een brandweer. Zelfs een rijkswachtkazerne komt in beeld.

Onze dorpen zijn ooit ontstaan als nederzettingen van turfstekers. Maar waar kwam al die turf eigenlijk vandaan? We duiken miljoenen jaren terug, tot in de modder waar alles begon.

Als er almaar meer volk in Sente komt wonen moeten er steeds meer kerken gebouwd worden. Watervliet, Sint-Nicolaas, Roeselare, Sint-Margriete, Sint-Jan met Bentille en Sint-Laureins.

In 1375 gaan we een geweldige storm op onze kop krijgen, maar dat wisten we nog niet. We snuisteren even rond in onze splinternieuwe dorpen in de 14de eeuw. Ook Sint-Margriete kreeg haar kerk, een eind later gevolgd door Sint-Jan.

We zitten midden in de storm van 1375. Deze week zien we of Sint-Jan, Bentille, Sint-Laureins, Sint-Margriete en Roeselare de overstroming overleefd hebben of niet.

De storm was gaan liggen. Maar het water was nog lang niet weg. Na de ramp van was het noorden van het Meetjesland veranderd in een leeg, verlaten gebied. We moesten eerst herstellen en daarna stilletjes opnieuw beginnen.

De storm was gaan liggen. We moesten eerst herstellen en daarna stilletjes opnieuw beginnen. Met Sint-Margriete kwam alles oké. Roeselare en Sint-Nicolaas hadden minder geluk: zij overleefden het niet.

Ook Watervliet werd, met een kunstgreep, na de storm weer uit het slijk getrokken en zelfs met grootse ambities. Ja, daar vinden we Hiëronymus Lauwerijn op ons pad. Niet veel later steekt een nieuwe storm op, een religieuze van deze keer.

De Tachtigjarige Oorlog bezorgde ons nog maar eens, om het zacht uit te drukken, natte voeten. De Sentse dorpen kregen ervan langs. We gaan al eens kijken hoe Sint-Jan het ervan afbracht.

Nog altijd oorlog. Ja, tachtig jaar is niet zomaar voorbij hé. Deze week zien we dat Waterland-Oudeman en Watervliet de oorlog wel overleefden maar er toch niet zonder kleerscheuren vanaf kwamen

Hoe zou het Sint-Jan vergaan zijn in de periode na de Tachtigjarige Oorlog? Een halve kerk wordt een bedevaartsoord, de pastoor pendelt tussen Sint-Jan en Bentille, en de Fransen en de Hollanders wisselen elkaar af.

Hoe zou Sint-Margriete de periode na de Tachtigjarige Oorlog doorgekomen zijn (1648-1830)? En hoe zat dat met die boetekapel die nog altijd op het kerkhof staat te pronken? Welk verhaal zit daar achter?

Watervliet mocht zich na de Tachtigjarige Oorlog nog altijd stad noemen, tot de Fransen er in 1794 komaf mee maakten. Toen werd het zoals alle andere dorpen gewoon een “commune”. Zelfs hun wekelijkse markt moest eraan geloven.

Dat die opstandige Belgen een nieuwe koning aanstelden was tegen het zere been van Willem I gestampt. Hij begint prompt met de Tiendaagse Veldtocht. En als de Hollanders vechten komt er altijd water aan te pas. Nu ook.

We gaan eens kijken hoe Sint-Jan het er in de 19de eeuw vanaf gebracht heeft. Ondertussen brak er in Sint-Laureins zowaar een sociaal oproer uit bij de vaartdelvers. Of was het maar een zattemansruzie?

Tweede helft 19de eeuw. In Sint-Margriete verrezen een nieuw gemeentehuis en een nieuwe kerk, terwijl in Waterland-Oudeman de versleten pastorij plaats maakte voor een nieuw huis voor de pastoor.

De twintigste eeuw bracht de grootste veranderingen die onze dorpen ooit hadden gekend. Twee wereldoorlogen, nieuwe technieken en een ingrijpende modernisering veranderden het leven in onze gemeente voorgoed.