Uit Frankies doos vol nutteloze weetjes
Onze archiefmedewerker Frankie is volop de gemeenteraden van Sint-Margriete aan het uitpluizen. Hij treft er heel wat leuke maar totaal nutteloze weetjes aan over het dagelijkse leven in onze gemeente in die tijd.
Juni 1945
Gezien burgemeester Eugeen Van Vooren tijdens de bezetting en oorlog uit zijn ambt ontzet of ontslagen was door de Duitsers op
1 oktober 1942 en hij een voorbeeldige houding had aangenomen tegenover de bezetter, dat wil zeggen NIET MEEGEWERKT met de bezetter zal hem een achterstallige wedde uitbetaald worden. Na de oorlog nam hij zijn ambt weer op en aangezien de wedde 350 frank bedraagt zal hij 700 frank achterstallige wedde ontvangen.
Inhuldiging burgemeester Van Vooren in 1921
November 1942
Gezien het overlijden van de gemeentesecretaris is een plaats om deze te vervangen opengesteld. Daar men onder bezetting valt van “DEN DUITS” en deze hun invloed moet gevolgd worden zijn er bepaalde voorwaarden waaraan de kandidaten moeten voldoen.
Voor de bezetter zeer belangrijk is het volgende:
NIET VAN JOODSE AFKOMST
VRIJ ZIJN VAN ZIEKTEN EN GEBREKKELIJKHEDEN
MINSTENS 21 JAAR EN HOOGSTENS 35 JAAR
Nog een geluk dat het geen Duitser moest zijn.
November 1938
Al iemand gehoord van straatbelasting? Awel in St-Margriete vielen de bewoners ook van hun stoel. Als er een begrotingstekort is worden soms rare dingen uitgevonden zoals een straatbelasting. Aangezien de noodwendigheid zich voordoet om het begrotingstekort in orde te brengen zal men in 1939 een straatbelasting innen zijnde:
-
Voor bebouwde eigendommen een bedrag aan ½ der hoofdsom van de grondbelasting
-
Voor onbebouwde eigendommen ¼ van de som der grondbelasting.
In 1940 zal dit trouwens voortgezet worden omdat het tekort nog niet in orde was.
September 1925
De Sint-Margrietenaren waren er als de kippen bij om de nutsvoorziening van den “Elentriek “aan te vragen, in het polderdorpke waren ze blijkbaar mee met hun tijd. De schoollokalen moeten van de nodige verlichting voorzien worden voor het geven van winter en avondlessen. Maar wat denk je, ook de onderwijzer wil profiteren van dit gemak aangezien zijn onderwijzerswoning in de schoolgebouwen is. Hij wil ook aansluiten via de school maar heeft zijne step niet, de gemeenteraad beslist dat hij mag verlichten maar wel op eigen kosten.
Maart 1937
Een greep uit het politiereglement:
Op straf van 5 of 10 frank boete of een dag gevangenis is het verboden om
1) het uitoefenen langs straten of wegen van het beroep goochelaar, muzikant, orgeldraaier en vertonen van dieren zonder vergunning.
2) Met auto’s, paardenkarren steek- of andere karren op plankieren van huizen te rijden.
3) Te verblijven met woonwagens op pleinen of openbare wegen, bij overtreding zullen ze ook de plaats moeten reinigen.
4) Mest en beer mag niet meer vervoerd worden den zaterdagmiddag in den bebouwden kom. Van de zondag wordt niet gesproken.
5) Het werpen van glasstukken, vuilnis of afval van groenten langs de straten en het laten lopen van beer of vervuild water in de grachten.
Door punt 5 doet de noodwendigheid zich voor om een vuilnisplaats te hebben zo dicht mogelijk bij het centrum om de dorpelingen van vuilnisophoping te ontlasten. Een vraag zal gericht worden tot de kerkfabriek om een vuilnisplaats te bekomen in de kerkepad, op eigendom van de kerkfabriek.
Februari/Maart 1936
Daar de cijfers van het torenhorloge van de kerk versleten zijn tot op den draad en sommigen door sleet er zelfs afgevallen zijn is er een dringende noodwendigheid tot herstelling. Vele dorpelingen kijken ook naar de tijd op de klok. De onkosten voor aanbrengen van nieuwe cijfers en wijzers en het vergulden ervan om goed zichtbaar te zijn en de daguren belopen bij raming tussen 1400 en 1500 frank. Het schepencollege keurt de uitvoering van de werken dan ook goed en een afschrift van de kosten zal desnoods overgemaakt worden aan de kerkfabriek. Deze kunnen misschien eens rondgaan met de schaal tijdens de kerkdiensten.
Maart 1930
De brug over het Leopoldkanaal gelegen op het grondgebied der gemeente Sint-Margriete beter gekend als Langewegbrug is maar een donker gat, gevaarlijk voor het verkeer. Ze is maar verlicht met een oude petroollamp en deze zal vervangen worden door een lamp op ”elentriek”. Dit noodzakelijk om het verkeer bij nachte veilig te houden omwille van het gevaar om in de vaart te rijden. Langewegbrug was gelegen aan de achterkant van Fred’s café rechtover de Langeweg. Bij verbreden en moderniseren van de Vlamingstraat nodig voor zwaar vervoer is ze vervangen door een betonnen brug voor het cafe en werd het Neelskensbrug. Later is de naam terug Langewegbrug geworden. Begin de jaren 50 van vorige eeuw is den elentriek doorgetrokken naar de wijk Comer, want daar hebben ze lang in den donkeren gezeten.
De reuzenstoet van de Comer aan Langewegbrug in 1971
18 november 1914
Speciale zitting van de raad om 3 uur in de namiddag met maar 1 punt op de agenda. Onderhoud der Duitsche soldaten.
De gemeente zal 19 man moeten onderhouden aangezien de Duitsers niet genoeg betalen voor de mondbehoeften hunner soldaten. De kosten van kolen en petroleum zijn ook nog bijkomstige kosten die ook moeten betaald worden. Een klein detail, op 18 november 1914 vlucht de gemeenteontvanger De Milliano. De reden, hij had een vreselijke schrik van de Duitsers. Hij keert wel terug op 20 november (zijne schrik was rap over) en de kosten voor mondbehoefte zullen kunnen voldaan worden.
Februari 1912
In een omzendbrief van de Gouverneur der Provincie Oost-Vlaanderen staat een aanwijzing over aanwijzingsplaten (straatnamen) te plaatsen aan banen. De gemeenteraad vindt de belangrijkheid om deze aanwijzingsplaten aan te schaffen nutteloos en zal deze dan ook niet aanwerven en bekostigen, omdat op het gemeentehuis de nummers van de buurtwegen te vinden zijn. Wel valt op dat men beslist dat er vanaf april 1912 bij verharding van buurtwegen een naam geplaatst wordt. Was er misschien lichte dwang?
Enkele voorbeelden: Buurtweg 2 is de Molenstraat, Buurtweg 3 is de Hontseindestraat en 15 de Groenstraat.
In november van datzelfde jaar beslist men in de gemeenteraad om een taks van 1 frank per hectare te heffen om de “besteniging” van de straten voor een stuk te financieren daar de eigendommen in waarde zullen stijgen gelegen langs de betere wegen. De taks loopt over een periode van 60 jaar. Als men geld zoekt zal men het vinden, denk dat het iets is van alle tijden.
Foto rond 1920 Hontseinde
Mei 1909
Aangezien de enige openbare waterpomp der gemeente staande op het kerkplein in zulke erbarmelijke staat is dat ze dreigt in onbruik te vallen en daar het merendeel der werkmansgezinnen zonder water zou vallen is de pomp aan vervanging toe. De pomp is dan ook hun enige bron van drinkwater en waswater en is in het polderdorp voor deze gezinnen onmisbaar. De gemeenteraad beslist dan ook om deze te vervangen door een mooie ijzeren pomp. De schone pomp zal volgens hen ook bijdragen tot een stuk verfraaiing van het gemeenteplein. De kosten worden geraamd tussen 225 en 300 frank.
Oktober 1906
Grote ruzie tussen de gemeenteraden van Sint-Margriete en Sint-Laureins. De burgemeester doet een lezing van een brief gezonden door de “Heeren Burgemeester en Schepenen der gemeente Sint-Laureins. In Sente zijn ze blijkbaar niet meer content met de jaarlijkse bijdrage van 50 frank betaald voor de kinderen van Sint-Margriete die naar school gaan in Sint-Laureins. In het schrijven staat ook dat de gemeente Sente heeft besloten om de bijdrage vanaf 1 januari 1907 te verhogen naar 150 frank. De raad van St-Margriete acht het ongepast en niet gevoeglijk dit te moeten vaststellen nu het schooljaar reeds begonnen is. Bovendien wordt de eis als overdreven beschouwd. Men is wel geneigd om vanaf het schooljaar 1907-1908 een verhoging van de bijdrage te leveren van 25 frank die de bijdrage dan op 75 frank per jaar zou brengen. De getroffen kinderen zijn afkomstig van de wijken Comer en Kantijne die dichter bij de school van Sente liggen. Daar Sint-Laureins het been stijf houdt en de school van Sint-Margriete inderdaad een heel stuk verder is voor deze kinderen zal de bijdrage vanaf schooljaar 1907-1908 honderdvijftig frank bedragen. Voor het begonnen schooljaar zal er geen verhoging zijn.
Mei 1905
Om 75 jaar Belgische onafhankelijkheid te vieren zal op zondag 2 juli een plechtigheid plaatsvinden. Op zaterdag 1 juli zal het feest aangekondigd worden met klokkengelui en kanongeschut terwijl de fanfare het volkslied zal opvoeren op de dorpsplaats. Den zondag 2 juli zal iedereen vroeg wakker zijn in de gemeente. Om 5 ure ’s morgens zal onder het losbranden van kanongeschut de nationale vlag gehesen worden op het gemeentehuis, alsook op de huizen van zij die in het bezit zijn van een vlag. Om 12 uur ’s middags nog wat kanongeschut. Gelukkig werd er niet geschoten met echte kanonballen want anders moeten ze een grote voorraad hebben. En dan om 2 ure stipt in de namiddag verzameling van alles wat poten en oren had om het “TE DEUM” bij te wonen. Een krediet van honderdvijftig frank te verhalen op de begroting van 1906 zal dienen tot het dekken der kosten van de feestviering.
Februari 1904
Door ouderdom en ziekelijkheid zal Ferdinand Timmerman niet meer in staat zijn de werk- en politieklok te luiden en de gemeenteklok te verzorgen. Daar hij een dienst heeft van meer dan 60 jaar bij de gemeente (nu staan ze op hun achterste poten om 45 jaar te werken) is Timmerman dan ook bereid om zijn ontslag aan te bieden ONDER VOORWAARDEN!!!! Ferdinand zal in dienst blijven tot zijn overlijden en zijn opvolger zal zijn neef zijn. Van een mooi pensioen gesproken.
Er was geen foto maar daarom twee mannen in pensioen
December 1903.
Voor het leveren van doodskisten voor armen en behoeftigen voor het jaar 1904 zijn de aanbiedingen ingezonden. Nen zekeren Petrus De Grijze wil deze leveren, grote en kleine doorheen, voor 10 frank het stuk. Maar er is concurrentie, Petrus Blomme wil aan dezelfde voorwaarden leveren voor 8,75 frank. De derde inzending van Francis De Cuyper (die kennen we nog van de nummers te kerven) bedraagt 8,80 frank. De levering wordt toegewezen aan de laagste bieder zijnde Petrus Blomme. In 1905 is maar 1 bieder, namelijk Edmond Temmerman en dit voor 7,40 frank. Zou Petrus er in 1904 zijn broek aan gescheurd hebben? Dan zal Edmond goed moeten opletten!!
Mei 1903.
In samenspraak met de gemeente Sint-Laureins is een schrijven gericht aan de “Heeren Voorzitter en leden der kamer van Volksvertegenwoordigers” te Brussel.
Overwegende dat de overname van de steenweg vanaf de dorpskern van Sint-Margriete lopende over Sint-Laureins naar Balgerhoeke veel voordelen zou opleveren voor onze landbouwers, voer- en kooplieden vermits de barrière langs dezen weg op grondgebied Sint-Laureins zou ophouden te bestaan. Het verouderd “gebruik” wij zouden bijna mogen zeggen “misbruik” en daar nog weinig wegen met deze “plagerij” beladen zijn. Het verdwijnen dezer bareel welke jaarlijks vier tot vijfduizend franken uit de zakken van de landbouwers, koop- en voerlui klopt moet dit toch wel een billijke eis genoemd worden.
Problemen met de openbare verlichting. Aangezien de vergoeding voor het werk van den verzorger van de “lanteernpalen” zodanig laag gedaald was en de verzorging veel te wensen overliet en gebrekkig was zal de gemeente een redelijke prijs bepalen. Er zal een publieke oproep gedaan worden aan de bevolking bij afloop van de kerkdienst (toen zat de kerk nog vol) teneinde een verzorger van de lanteernpalen te vinden. Zij die zich geroepen voelen kunnen zich aanmelden bij het gemeentebestuur. Als er zich meerdere personen aanmelden zal de verzorging toegewezen worden bij loting. De vergoeding zal voor de winter van 1900-1901 op 70 frank bepaald worden. Het aansteken van de lichten begint op 15 oktober bij zonsondergang, en hij zal eindigen de laatste dag van februari. De verzorger zal dagelijks de wieken moeten bijsnijden, de glazen reinigen en bijvullen met Amerikaanse Petrol hiervoor goed gekend om lantaarns te laten branden. Als de verzorger er met zijn klak naar toe smijt behoudt de gemeente het recht hem te schorsen en de tweede die uitgeloot is aan te stellen tot opvolger.
Juli 1900. Een gelukkige gebeurtenis, de verloving van Zijne Koninklijke Hoogheid Prins Albert van Belgie, den vermoedelijken troonopvolger des konings. Gezien de gebeurtenis alle Belgen met vreugde vervult zal men vanuit de gemeente aan zijne Majesteit Leopold II de Koning het adres van deelneming in deze vreugde zenden met de woorden: “De leden van de gemeenteraad van Sint-Margriete innig verknocht aan ‘s lands Vorstelijk Stamhuis komen eerbiedelijk aan Uwe Majesteit hunne deelneming betuigen in de gelukkige gebeurtenis der verloving van Prins Albert van België met Hare Hoogheid de Hertogin Elisabeth in Beieren”. Voor alle duidelijkheid ’t gaat hier over Albert den eersten. Elisabeth was een groot liefhebber van muziek vandaar de Koningin Elisabeth wedstrijd.
Een koninklijk besluit van 17 april 1900 voorziet een nummering van de huizen met het oog op een aanstaande volkoptelling. Er zal in de gemeente een algemene herziening en invulling der nummering en vernieuwing op de oude plaatjes van de huizen overgegaan worden. Al de KERVERS en schilders (om nummers in te kerven) zullen uitgenodigd worden hun bestek in te zenden en het werk zal aan “den voordeligsten” aanbieder toegezegd worden. Der moeten in dienen tijd blijkbaar nogal wat kervers rondgelopen hebben. In augustus 1900 is Francis De Cuyper de laagste bieder om de nummers van al de huizen in de gemeente te kerven voor de prijs van zevenentwintig frank en vijftig centiemen, heden ten dage ongeveer 70 eurocent. Hoeveel nummers er te kerven en te herschilderen waren weet ik niet.
